پاسخ به پرسش‌های کودکان (نوزاد چگونه بیرون می‌آید؟)

کودکان عقاید نادرست مختلفی درباره‌ی تولد دارند. منطقی‌ترین توضیح برای بیشتر بچه‌های کوچک این است که نوزاد به گونه‌ای از ناف مادرش بیرون می‌آید. مفهوم تولد حتی برای بچه‌های بزرگتر نیز گیج‌کننده است. وقتی موضوع تولد نوزاد مطرح می‌شود، باید با آرامش و با کمترین جزئیات توصیفی به آن پرداخت. در برابر پرسش‌های کودکان، توضیحات شما باید ساده و روشن باشد. توضیح کوتاهی که در زیر آمده است می‌تواند شما را راهنمایی کند. شما می توانید بخشی از آن یا تمام آن را مورد استفاده قرار دهید. شاید هم بخواهید بر اساس سطح درک فرزندتان، توضیح خودتان را بدهید.

- رحم مثل بادکنک است و با باز شدن خود برای رشد نوزاد جا باز می‌کند.

- وقتی نوزاد برای بیرون آمدن آماده شد، بدن مادر آن را به بیرون هل می‌دهد. نوزاد از مجرای مخصوصی که بین پاهای زن قرار دارد و واژن یا مهبل نام دارد، متولد می شود. نام دیگر این مجرا کانال تولد است.

- وقتی نوزاد آماده بیرون آمدن می‌شود، پدر و مادر به بیمارستان می‌روند و پزشک - یا ماما - به نوزاد کمک می‌کند تا از بدن مادر خارج شود.

- گاهی نوزاد به دلایل مختلفی نمی‌تواند از کانال تولد خارج شود که در این صورت به کمک بیشتری نیاز دارد.

- در این گونه موارد پزشک باید در قسمت پایین شکم مادر شکافی ایجاد کند و نوزاد را از آن‌جا خارج سازد. به این کار عمل سزارین می‌گویند.

قصه تولد!

بسیاری از بچه‌ها دوست دارند قصه تولد خود را بشنوند. والدین می‌توانند از این موقعیت ایده‌آل برای گفت‌وگو درباره روند تولد صحبت کنند لزومی ندارد در مقابل پرسش‌های کودکان، تجربه زایمان را کمتر از آنچه که هست نشان داد. احترام گذاشتن به عجایب خلقت لازم است و تولد واقعا معجزه‌آسا و اعجاب‌آور است.

یکی از سوالاتی که کودکان خیلی زود می‌پرسند این است که: «آیا زاییدن درد دارد؟» در برابر این پرسش، مادران باید راستگو باشند: «بله درد دارد؛ اما مادرها آن قدر از دیدن نوزاد جدیدشان خوشحال می‌شوند که به زودی درد فراموش می‌کنند، تازه راه‌هایی وجود دارد که به مادرها برای تحمل درد کمک می‌کنند.»

توضیحات خود را درباره زایمان، ساده و مختصر کنید و همیشه برای توضیحات بعدی جایی بگذارید. توضیح طولانی جزئیات ضرورتی ندارد، مگر اینکه نوع سؤال کودکتان آن را بطلبد.

در پاسخ به پرسش‌های کودکان، چقدر باید جزئیات را توضیح داد؟

حتی اگر زیاده‌روی کنید و توضیحی بیش از حد لزوم بدهید، کودکان هر چه را که بتوانند جذب می‌کنند و بقیه را به فراموشی می‌سپارند. وقتی احساس کردید توجهی نشان نمی‌دهند یا حوصله‌شان سر رفته است یا به موضوع یا فعالیت دیگری می‌پردازند، بدانید که توضیحات شما بیش از حد بوده است. اغلب پرسش‌های کودکان را می‌توان در سه جمله مختصر پاسخ داد.

هنگام پاسخگویی به پرسش‌های کودکان خود درباره جنسیت، نکته‌های زیر را نیز در نظر بگیرید.

- ابتدا مورد سؤال کودک را روشن کنید. گاهی پیدا کردن منشأ کنجکاوی او نیز مفید است. آیا در تلویزیون چیزی دیده است؟ آیا معلمش حامله است؟ آیا دوستش در سرویس مدرسه چیزی گفته است؟

- نکاتی را که می خواهید در پاسخ به او بگویید و همچنین عقاید خود را، به صورت واضح بیان کنید؛ برای بچه‌های خیلی کوچک دو یا سه جمله کافی است، با بزرگ تر شدن کودک خود، به میزان اطلاعات بیفزایید.

- از کودکتان بخواهید آنچه را که گفتید به زبان خودش تکرار کند.

- نسبت به زبان غیرکلامی، یا به عبارت دیگر، حالت‌های بدنتان آگاه باشید. اگر اخم کنید، واکنشی افراطی نشان بدهید یا حالتی خشمگین به خود بگیرید، کودک‌تان فکر می‌کند که نمی‌تواند از شما سؤال کند. حالت برخورد شما صحنه را برای گفت‌وگوهای آینده درباره مسائل جنسی آماده می‌کند.

- اگر خجالت می‌کشید، به کودک‌تان نگویید، چون با این کار ارزش خود را پایین می‌آورید. کودک تان نیز به احتمال زیاد، شما را الگو قرار می‌دهد و خجالت می‌کشد.

این مطلب از کتاب «کلیدهای آموزش و مراقبت از سلامت جنسی در کودکان و نوجوانان» تهیه شده است.