بازی‌هایی برای خودآگاهی کودک
بازی‌هایی برای خودآگاهی کودک
پنج‌شنبه، ۲۱ اسفند ۱۳۹۹
بازی‌های این قسمت، فرصت لازم را به کودک می‌دهد که خود را در مرکز توجه ببیند، ویژگی‌هایی منحصر به فرد در خود بیابد و ستایش کند و بازخوردهای مثبتی نیز از دیگران بگیرد. کودک در این بازی‌ها هرچه را که احساس میکند به زبان می‌آورد: «این شخص که... من هستم» و احساس ارزشمندی میکند.
دور هم جمع شدن
این بازی به رشد حس ارزشمند بودن و تعلق داشتن کودکان کمک میکند.
ابزار لازم:
وسیله‌ای لازم ندارد.
چگونگی انجام بازی:
بچه‌ها را به صورت یک دایره دور هم جمع کرده و از آنها بخواهید جمله ی زیر را کامل کنند:
(اسم من ...... است و من کنار........... (اسم بچه‌ی دیگر) نشسته‌ام و همین طور اسم بچه دیگری که طرف دیگرش نشسته است.
پیشنهاد:
شما می‌توانید در این بازی از یک وسیله نیز استفاده کنید. مثلا یک اسباب بازی کوچولو یا یک تخم‌مرغ رنگ شده. وقتی این وسیله در دست بچه‌ای است، او باید صحبت کند و زمانی که صحبتش تمام شد آن را به نفر بعدی بدهد.
بهتر است قبل از شروع بازی، بچه ها را چندبار تصادفی کنار هم بگذارید تا کسانی که دوست هستند، کنار هم ننشینند. از آنها بخواهید که ابتدا در مرکز دایره جمع شوند و بعد هر کس روی نزدیک ترین صندلی بنشیند.
یک بازی مشابه دیگر این است که یک صندلی اضافی خالی در وسط دایره‌ی بچه ها بگذاریم و بچه‌ای بر روی آن بنشیند و این جمله را بگوید: من مایلم که (اسم یک بچه) بیاید و کنار من بنشیند برای اینکه.......... (و یک جمله ی مثبت در مورد آن بچه بگوید). بچه‌ی نامبرده باید به آن صندلی نقل مکان کند. در این صورت یک صندلی دیگر خالی می‌شود و این بازی همین طور ادامه پیدا میکند.
پیام تلفنی
این بازی بچه‌ها را به مشارکت و احساس تعلق داشتن به جمع ترغیب میکند. بچه‌ها باید به طور تصادفی انتخاب شوند تا در زمان نوبتشان آمادگی نداشته باشند و یا اینکه وقتی نوبتشان رسید، جمله‌ی کودک قبلی تکرار نشود.
ابزار لازم:
۲ دستگاه تلفن همراه
چگونگی انجام بازی:
خودتان ۲ نفر را انتخاب کنید و یا از ۲ نفر از بچه‌ها بخواهید داوطلب شوند. همه‌ی بچه‌ها هم‌زمان صدای زنگ تلفن را در می‌آورند: زینگ زینگ
یکی از بچه‌ها: سلام (اسم آن بچه دیگر) من (اسم خودش) هستم، زنگ زدم روز خوبی را برایت آرزو کنم.
دوباره صدای جمع: زینگ زینگ
بچه‌ی دوم: (اسم بچه‌ی مقابل) من از تو ممنونم که با من تماس گرفتی و جمله‌ی قشنگی به من گفتی.
این بازی همین‌طور با دادن تلفن موبایل به بچه‌های دیگر ادامه پیدا میکند.
پیشنهاد:
بهتر است قبل از شروع بازی چندبار تمرین کنید. یک لیست از اسامی بچه‌ها داشته باشید تا مطمئن شوید که همه در بازی شرکت کرده‌اند. می‌توانید کسانی را که دوست صمیمی هستند، تشویق کنید به هم تلفن کنند. یا می توانید همه‌ی اسامی را بنویسید و در یک کلاه بگذارید. بعد از بچه‌ها بخواهید به اسمی که از داخل کلاه درآورده‌اند، تلفن کنند.
ببین من چه کار میکنم؟!
این بازی برای تمرکز بر نقاط مثبت همه‌ی بچه‌هاست و هر کدام از آنها به نوبت برای انجام یک عمل، راهنمای اعضای دیگر می‌شوند.
ابزار لازم:
هیچ وسیله‌ای لازم ندارد.
چگونگی انجام بازی:
پیدا کردن یا کشف کارهایی که بچه ها می‌توانند انجام دهند مانند خزیدن، بالا و پایین پریدن، کف زدن یا نرمش کردن و...
هر بچه‌ای که نوبتش شد، یکی از این کارها را انتخاب میکند و به گروه می‌گوید: (اسم من............ و من میتونم........... (اسم آن کار یا حرکت) انجام بدهم). سپس او آن حرکت را برای سایر بچه‌ها شرح می‌دهد و بعد می‌گوید: «آیا دوست دارید که با من این کار را انجام بدهید؟» و بچه های دیگر آن حرکت را مانند او تقلید می‌کنند و زمانی که نوبت به نفر بعدی رسید، او باید حرکت متفاوتی را انتخاب کند. بازی به همین صورت ادامه دارد.
پیشنهاد:
این بازی زمانی طولانی لازم دارد و ممکن است شما بخواهید آن را در چند جلسه انجام دهید. بهتر است طی بازی یک موسیقی پرانرژی پخش کنید و اسم بچه‌ها را به نوبت بخوانید. هر زمان که اسم بچه‌ای خوانده شد، او در همان لحظه باید همراه با موزیک عملش را شروع کند و بچه‌های دیگر نیز از او تقلید کنند.
جانوران بامزه!
این بازی برای بچه‌ها خوشایند و لذت بخش است و موجب می‌شود که آنها به ویژگی‌های فردی مورد علاقه‌شان فکر کنند.
ابزار لازم:
هیچ وسیله‌ای لازم ندارد.
چگونگی انجام بازی:
بچه ها باید حیوانی را که فکر می‌کنند ویژگی‌هایی نزدیک به ویژگی‌های خودشان دارد، انتخاب کنند. نصف گروه سر جای خود به صورت دایره می‌نشینند در حالی که بقیه در مرکز دایره قرار می‌گیرند و وانمود می‌کنند حیوانی هستند که آن را شبیه به خودشان می‌دانند. بچه هایی که نشسته‌اند می‌توانند بلند شوند و بگویند چه کسی نقش چه جانور یا حیوانی را بازی میکند. اگر حدس آن بچه درست باشد بچه‌ای که ادای آن حیوان را در می‌آورد باید بنشیند. این بازی باید ادامه پیدا کند تا نوبت به همه‌ی بچه‌ها برسد.
بعد از اینکه همه‌ی بچه‌ها این بازی را انجام دادند، از آنها بخواهید سر جایشان بنشینند و بازی را به این صورت ادامه دهند: یک لیست طبقه بندی شده از حیواناتی که بر روی درخت زندگی می‌کنند، حیواناتی که بدنشان از مو پوشیده شده و حیواناتی که دم دارند درست کنید و از بچه‌ها بخواهید مطابق میلشان یکی از این حیوانات را انتخاب کنند، و وقتی نوبتشان رسید یک جمله به این صورت بگویند: «من این حیوان (اسم حیوان) را دوست دارم به این دلیل که...»
پیشنهاد:
وقتی که بچه‌ها تجربه‌های بیشتری از این بازی کسب کنند، قادر به درک این مطلب خواهند بود که به چه دلایلی کسی را و یا چیزی را دوست می‌دارند.
این ایده‌ی بسیار خوبی است زیرا به این صورت ویژگی‌های بچه‌ها نیز تشخیص داده می‌شوند. برای مثال: کدام بچه محجوب و آرام است، کدام سرسخت و لجباز، یا منزوی و گوشه نشین و یا اجتماعی است.
پست سفارشی
این بازی تجربه‌ی مثبتی از یک موقعیت شغلی برای بچه فراهم میکند و موجب می‌شود که او احساس کند مانند والدینش شغلی دارد.
ابزار لازم:
هیچ وسیله‌ای لازم ندارد.
چگونگی انجام بازی:
بچه‌ها به صورت دایره جمع می‌شوند و همه شماره‌گذاری می‌شوند. سپس یکی از آنها در مرکز دایره می‌ایستد.
۲ صندلی در وسط دایره بگذارید، صندلی‌ها هم باید شماره‌گذاری شوند. یک بچه انتخاب می‌شود تا در وسط گروه بایستد. او می‌گوید: سلام من پستچی هستم. اسم من.......... و برای شماره‌ی ........... و شماره‌ی ................ نامه دارم. آن ۲ بچه باید بلند شوند و سعی کنند که به سرعت جایشان را با هم عوض کنند. در همین لحظه پستچی نیز سعی میکند بر روی یکی از صندلی‌های خالی بنشیند. حالا بچه ای که صندلی خالی برای نشستن پیدا نکرده، باید به وسط گروه بیاید و نقش پستچی را بازی کند.
پیشنهاد:
بچه‌ای که روی صندلی می‌نشیند، حتما باید شماره‌ی صندلی خود را بداند. شما به عنوان راهنما باید به این مسأله دقت کنید.
اسامی جدید
بچه‌ها از جدید و شاد بودن این بازی لذت خواهند برد. این بازی بر حس ارزشمند بودن تأكيد دارد و خود ارزشی را در درون آنها تقویت میکند.
وسایل لازم:
- لیستی از حالت‌های گوناگون صدای افراد در موقعیت‌های مختلف تهیه کنید. به طور مثال، حالت صدای شما زمانی که چند میلیون پول برنده شده‌اید، صدای وقتی در یک استخر آب یخ افتاده‌اید، یا زمانی که در یک اتاق بسیار کوچک احساس خفگی می‌کنید و یا وقتی یک سیب زمینی داغ در دهانتان گذاشته‌اید. برای این بازی به یک چشم‌بند نیز نیاز دارید.
چگونگی انجام بازی:
ابتدا جَو اتاق را برای شروع بازی آماده کنید. به این ترتیب که از بچه‌ها بخواهید همان‌طور که دایره‌وار نشسته‌اند، یک دور اسم خود را تا آخرین حد ممکن سریع اعلام کنند. بعد از روی لیست یکی از حالت‌های ممکن صدا را انتخاب کنید و از بچه‌ها بخواهید به نوبت با همان سرعت یک بار دیگر اسم خود را تکرار کنند و حالا این تمرین را با صداهای مختلف چندبار تکرار کنند.
یکی از بچه‌ها را انتخاب کنید و چشم بند را به او بدهید و از او بخواهید آن را به چشم بگذارد. او باید در مرکز دایره قرار گیرد. بعد یکی از حالت‌های صداهای تمرین شده را نیز انتخاب کنید. از کودکان بخواهید هر زمان که نوبتشان شد با آن لحن و حالت صدا حرف بزنند.
بچه ها باید به صورت دایره بنشینند. فرد چشم بسته در درون دایره به صورت مدور شروع به راه رفتن می‌نمایند. هر زمان که شما گفتید (ایست) همه می‌ایستند، آن زمان نوبت بچه‌ای است که چشم‌بند دارد تا جلو رود و یکی از بچه‌ها را انتخاب کند. آن بچه از فردی که چشم‌بند دارد سؤال میکند اسم من چیست؟ اگر او بتواند درست جواب بدهد باید جایش را با بچه‌ی دیگر عوض کند. در غیر این صورت همان بچه باید خودش در مرکز دایره قرار گیرد و به سوی بچه‌ی دیگری حرکت کند تا زمانی که بتواند اسم یکی از بچه‌ها را درست حدس بزند.
در این بازی‌ها از همان ابتدا می توانید از بچه‌ها بخواهید که اسم‌های متفاوتی به غیر از اسم اصلی برای خود انتخاب کنند.
پیشنهاد:
قبل از اینکه بچه‌ها بازی را با پیدا کردن اسم‌های جدیدشان شروع کنند، به آنها یادآوری کنید که انتخاب اسم بد یا منفی در درون گروه ممنوع است، چون اسم می‌تواند موجب رضایت مندی یا عدم رضایت‌مندی افراد نسبت به خودشان شود. همچنین این فرصت را به آنها و شما می‌دهد که بدانید اگر اسمشان را خودشان انتخاب می‌کردند، چه احساسی داشتند و انتخابشان چه بود.
کوسه و ماهی
این بازی می‌تواند احساس مثبتی در افراد گروه ایجاد کند. بچه‌ها در مورد مسائل و چیزهایی که واقعا از آنها لذت می‌برند، حرف می‌زنند و این عمل به آن فرصت می‌دهد که در مورد یکدیگر کنجکاو شوند، از هم یاد بگیرند، دیگران را بیشتر بشناسند و شباهت‌ها و تفاوت‌هایشان را درک کنند.
وسایل لازم:
مکان بزرگی که چند اتاق برای دویدن داشته باشد، مورد نیاز است.
چگونگی انجام بازی:
چندتا از بچه‌ها را انتخاب کنید تا نقش کوسه را بازی کنند، باقی بچه‌ها نیز ماهی هستند. گوشه‌ای از اتاق را مجزا کنید و بگویید آن‌جا خانه‌ی ماهی‌هاست.
ماهیها باید در اطراف شنا کنند. بچه ها باید دست‌هایشان را به صورت باله‌های ماهی تکان دهند. در همان حال دهانشان را مانند ماهی باز و بسته نمایند. زمانی که شما سوت کشیدید، ماهیها باید به سرعت به داخل خانه بروند، چون این زمانی است که کوسه‌ها باید سعی کنند تا شکارشان را صید کنند. کوسه‌ها دهانشان را به شکل کوسه واقعی باز و بسته می‌کنند و به این طرف و آن طرف شنا می‌کنند. اگر کوسه‌ها پشت یک ماهی را لمس کنند، یعنی آن ماهی شکار شده است. هر ماهی که شکار شد در دور بعدی بازی کوسه خواهد شد و کوسه‌های قبلی از بازی خارج می شوند. این بازی آنقدر ادامه می یابد که همه‌ی ماهیها شکار شوند.
در پایان بازی بچه‌ها را به صورت دایره جمع می‌کنیم و در مورد اینکه از چه چیز این بازی بیشتر لذت بردند، گفت وگو می‌کنیم و از آنها می‌خواهیم به بازی‌هایی که انجام داده‌اند فکر کنند و ببینند که چه تفاوتی با بازی‌های قبلی دارد. از آنها بخواهید تا اظهار نظرشان را با این جمله کامل کنند: «آنچه که باعث شد من از این بازی بیشتر لذت ببرم............... (گفتن یک دلیل برای انتخابشان). شما در این بازی می‌توانید یک مناظره برقرار کنید.
پیشنهاد:
اگر بچه‌ها در مورد این بازی نظرات گوناگون، جالب و غیرمعمولی داشتند، می‌توانید آنها را به صحبت کردن بیشتر و عمیق‌تر دعوت کنید تا اطلاعات بیشتری به دست آورید.
این مطلب از کتاب "۱۰۱ بازی برای افزایش عزت نفس" تهیه شده است.