گاز گرفتن در کودک یک‌ساله

هنگامی که کودک یک‌ساله فردی را گاز می‌گیرد، همه کسانی که در اطراف او حضور دارند عصبانی و برآشفته می‌شوند. چندین دلیل خوب برای این نوع واکنش وجود دارد. گاز گرفتن دردآور است و حتی یک طفل کوچک می‌تواند با دندان‌هایش چنان فشاری وارد آورد که پوست قربانی را خراش داده یا پاره کند. اغلب گاز گرفتن، بدون دلیل مشخصی اتفاق می‌افتد، بنابراین قربانی و اطرافیان از این عمل غافلگیر می‌شوند. در نظر عده زیادی از والدین، گاز گرفتن عمدتا گزنده‌تر از کتک زدن و هل دادن است که به عنوان بخشی از بازی عادی کودک تلقی می‌شود.

اگرچه والدین و یا سایر کودکان ممکن است از گاز گرفتن کودک بیش از سایر رفتارهای او عصبانی شوند، با درک دلایل و نه فقط نشان دادن واکنش نسبت به آن، این حالت بهتر کنترل می‌شود. هنگامی که کودک یک‌ساله گاز می‌گیرد، معمولا او به وسیله احساسات تجاوزگرانه تحریک نشده‌است. چون گاهی کودکان دو یا سه ساله برای نشان دادن عصبانیت خود، به این روش متوسل می‌شوند، بیشترین توصیه و نصیحتی که درباره کنترل گاز گرفتن کودک خواهید شنید فقط این است، کودکی که گاز می‌گیرد باید بیاموزد در هنگام عصبانیت، به دیگران آزار نرساند. محرک‌های گاز گرفتن، در اغلب موارد بسیار متفاوتند، بنابراین واکنش شما نیز باید متفاوت باشد.

کشف دنیای اطراف

کودک یکساله هنوز در مرحله‌ای است که برای کشف دنیای اطرافش به استفاده از دهانش نیاز دارد. احتمال دارد اسباب‌بازی‌ها، بطری شیر و هر شیء دیگری را که او به آن دست می‌زند، به دهانش ببرد. از آنجا که او هرچیز را به واسطه دهانش تجربه می‌کند، اغلب کودک دیگر و یا حتی والدینش را گاز می‌گیرد تا بداند زیر دندان چگونه احساس می‌شوند.

گاهی والدین هنگامی که کودک یک‌ساله‌شان با بوسیدن آنان شروع می‌کند ولی به‌طور ناگهانی گاز می‌گیرد، شگفت‌زده می‌شوند. این تمایل به تجربه است که موجب این تغییر ناگهانی می‌گردد. چنانچه غرایز دهانی در او بسیار قوی نباشند، ممکن است فقط چندبار گاز بگیرد. مخصوصا اگر پدر یا مادر با پایین گذاشتن او از آغوششان و گفتن "گاز گرفتن ممنوع" به سرعت و با قاطعیت واکنش نشان دهند. اما کودکی که دارای تمرکز دهانی قوی‌تری است، ممکن است در واکنش به غرایز درونی به گاز گرفتن ادامه بدهد. برای اینکه کودک کار اشتباهش را تشخیص دهد، توصیه می‌شود والدین واکنش‌های محکم و مصرانه‌ای مکرر نشان دهند.

گاز گرفتن کودکان ۲

کودکان یک‌ساله در موقع دلتنگی و خستگی نیز ممکن است گاز بگیرند. آنها در برنامه‌ریزی برای کارهایشان مهارتی ندارند. اگر کودکی بازی با یک اسباب‌بازی را به پایان رسانده‌باشد و نداند بعدا چکار دیگری را انجام دهد، تنها برای تحریک کودک دیگر ممکن است او را گاز بگیرد. گاز گرفتن، توجه والدین را به کودک معطوف می‌کند. بنابراین وقوع این پیش‌در‌آمد در گروه‌های همبازی یا مهد‌کودک‌ها که بزرگسالان دارای تماس و ارتباط کافی با کودکان نیستند، غیرعادی نیست. گاز گرفتن ممکن است اعتراض‌آمیزترین راهی باشد که کودکان به وسیله آن توجه بزرگتر‌ها را می‌طلبند، اما در گروه‌های همبازی، بعضی کودکان ممکن است رفتارهای نادرست دیگری نیز داشته باشند.

حضور دیگران

بعضی کودکان یک‌ساله علاقه‌ای به حضور کودکان دیگر نشان نمی‌دهند. اگر در حال بازی کودک دیگری خیلی به آنها نزدیک شود، ممکن است او را گاز بگیرند تا به این ترتیب به کودکان دیگر بفهمانند جلوتر نیایند. این شگرد معمولا در یک لحظه کارگر است، بنابراین کودک آن را تکرار می‌کند، بدون اینکه تشخیص دهد راه مثبتی برای اطمینان داشتن از فضای شخصی انتخاب نکرده‌است.

کودک یک‌ساله، چنانچه غلبه کودک دیگر را بر خود حس کند، ممکن است گاز بگیرد. اگر در موقعیتی به‌سر می‌برد که کودکان دیگر بزرگتر و دارای مهارت‌های بیشتر هستند و احتمالا او را به جمع خود راه نمی‌دهند، ممکن است به عنوان راهی برای نشان دادن قدرت شخصی‌اش گاز بگیرد. گاز گرفتن لزوما اظهار خشم نیست، بلکه راهی است که طفل بسیار کم سن‌وسال می‌خواهد بگوید:"من هم در اینجا کسی هستم."

موقعیت‌های جدید و اضطراب

کودکی که تمایل به گاز گرفتن دارد، در زمان نگرانی و دلواپسی، خستگی و عصبانیت یا هنگامی که بر اثر تغییر روال برنامه روزانه‌اش دچار اضطراب می‌شود، حتی ممکن است به دفعات بیشتری گاز بگیرد. تولد خواهر یا برادر جدید، مربی تازه ‌وارد، حضور یک کودک جدید در گروه همبازی‌ها، گوش‌ درد بر اثر عفونت گوش و یا دندان ‌درآوردن، ممکن است برای کودک دلیلی برای گاز گرفتن باشد. به‌منظورکنترل این رفتار کودک یک‌ساله‌تان، اولین قدم این است که به زمان، مکان و فردی که گاز گرفته می‌شود، دقت کنید. باتوجه به این امر، تقریبا همیشه می‌توان الگویی برای گاز گرفتن پیدا کرد. در واقع با یافتن الگو می‌توانید بر پیشگیری از این‌گونه رفتار متمرکز شوید.

می‌توانید یک شیء نرم را برای گاز گرفتن در اختیار کودک بگذارید. کودکی که همه چیز را از طریق دهان تجربه می‌کند، باید دارای اسباب‌بازی‌های مخصوص دوران دندان در‌آوردن باشد. بدین‌گونه به او بیاموزید: "اگر می‌خواهی گاز بگیری، این را گاز بگیر." حتی شاید لازم باشد اسباب‌بازی مخصوصی به گردن طفل یک‌ساله آویخته و در هنگام مشاهده علائم، استفاده از آن را به او یاد‌آور شوید.

یک مربی مهدکودک، کودکی را که تمایل به گاز گرفتن داشت، برای مدت سه‌روز تحت نظر قرار داد و هربار که او احساس می‌کرد تصمیم دارد گاز بگیرد، یک
عروسک لاستیکی را به دست او می‌داد. بعد از آن زمان، کودک عادت کرد، به‌جای اینکه  سایر کودکان را گاز بگیرد، میلش را به‌سوی عروسک تغییر دهد.

پیشگیری از گاز گرفتن

برای پیشگیری از گاز گرفتن، یک نفر بزرگسال حتما باید بر کودک نظارت کند. گرچه این نوع نظارت ممکن است کار سنگینی به‌نظر برسد، پیشگیری از گاز گرفتن، در کمک به غلبه بر این مشکل، بدون بالا گرفتن کار تا مرحله گریه کردن قربانی‌ها، عصبانیت والیدن و نیز مورد شماتت قرار گرفتن کودک برای رفتاری که بدون کمک بزرگسالان، قادر به کنترل آن نیست، مفید و موثر است.

به رغم اقدامات پیشگیرانه، اگر طفل، کودکان دیگر را گاز گرفت سعی کنید تمام بزرگسالان دیگر در این امر، واکنش آرام و مصرانه‌ای داشته باشند. البته باید قربانی را که احتمالا سرگرم گریه است، آرامش بخشید. ولی بد نیست بدانید که کودک گازگیرنده، ممکن است از واکنش نشان داده‌شده نسبت به گاز گرفتنش، عصبانی شود.

برای انواع واکنش نسبت به کودکی که گاز می‌گیرد، دو راه مناسب وجود دارد: اولین روش این است که او را در  کمک به قربانی، آرام کردن او و کمک به گذاشتن یخ روی زخم‌ها به یاری طلبید. در این روش، شما به کودکانی که در این قضیه دخیل هستند و نیز سایر کودکان گروه که شاهد تمام این امور هستند، همدلی را می‌آموزید. برای بعضی کودکان این واکنش بسیار موثر است. عده دیگری نخواهند توانست در کمک به قربانی به شما مدد برسانند و تلاش‌های شما برای درگیر کردن آنها، موجب جسارت و بی‌اعتنایی آنان می‌گردد.

سردرگمی در احساسات

اگر کودکی که گاز گرفته‌است، در توجه به قربانی ناتوان به نظر می‌رسد، او احتمالا در احساسات و نیازهای سردرگمش به دام افتاده است. جدا کردن یک کودک عصبانی و آشفته از بقیه گروه، احتمالا به وسیله بزرگسالی که بتواند به او آرامش ببخشد، می‌تواند بسیار مفید باشد.

بعد از آرام شدن کودک، بزرگسال می‌تواند برای او توضیح دهد، "گاز گرفتن ممنوع. گاز گرفتن دردآور است." در هر صورت اگر به‌نظر بیاید کودک واقعا از واکنش کودک قربانی، سردرگم و گیج شده‌است، می‌توانید به او بیاموزید گاز گرفتن دردآور است. به ‌این صورت که دستش را در دهان خودش بگذارید و از او بخواهید، آن را گاز بگیرد.

در صورت موثر نبودن پیشگیری و واکنش‌های سریع و آرام برای از بین بردن عادت گاز گرفتن، و یا در صورت عصبانی یا غمگین شدن کودک که گاز می‌گیرد، بد نیست به سایر جنبه‌های زندگی کودک نیز نظری بیندازید. گاز گرفتن، مثل کابوس‌های گاه‌ به‌ گاه، بخشی از رفتار طبیعی کودک یک‌ساله است، اما اگر این رفتار غیرقابل تغییر به‌ نظر برسد و یا شدت پیدا کند، شاید کودک شما دچار تنش و اضطرب بسیاری است و این امر، توجه شما را طلب می‌کند.

 

منبع این مطلب کتاب "کلیدهای رفتار با کودک یک ساله" است.

 

 

نوشته شده توسط همپای کودک در تاریخ ۹۹/۰۷/۲۳ ساعت ۰۹:۴۱ | تعداد دیدگاه‌ها: ۰ دیدگاه | دسته‌بندی: بلاگ | برچسب‌ها: کودک نوپا، کودک یک ساله، گاز گرفتن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *