غذا خوردن کودک دو ساله

کودک دو ساله شما چه خوش‌ اشتها باشد و چه بد اشتها، احتمالا در طول سال درباره آنچه می‌خورد، زمان و نحوه خوردنش نگرانی‌هایی خواهید داشت. اگر نگران این باشید که آیا رژیم غذایی که در اختیار کودکتان قرار می‌دهید مغذی هست یا نه، ممکن است در رابطه غذایی بین خود و فرزندتان مشکلاتی ایجاد شود. علاوه بر آن حتی اگر نسبت به غذاهایی که انتخاب می‌کنید مطمئن هستید، ممکن است فرزندتان نخواهد آن‌طوری که شما می‌خواهید، غذا بخورد!

کودک دوساله روی صندلی بلند خود، سر میز یا بر سر سفره کنار والدین خود می‌نشیند و می‌تواند بخش عمده‌ای از غذا خوردن را خود بر عهده بگیرد؛ گرچه این کار را با مهارت فوق‌العاده انجام نمی‌دهد. احتمالا ترجیح می‌دهد به جای قاشق و چنگال از دست خود استفاده کند و اگر مقدار زیادی غذا در اختیارش قرار بدهید به جای خوردن با آن بازی می‌کند. اغلب اوقات والدین از ریخت و پاش کودک هنگام غذا خوردن احساس ناراحتی می‌کنند. ممکن است ترجیح بدهند خودشان به کودک غذا بدهند یا هنگامی که کودک مشغول غذا خوردن است، آداب سفره او را اصلاح کنند.

این رویکردها ممکن است سبب بی‌میلی یا مقاومت کودک هنگام غذا خوردن شود. پس بهترین روش برای آموزش آداب سفره به کودک دو ساله این است که برای او یک الگوی رفتاری مناسب در نظر بگیرید و از وسایلی که برای کودک طراحی شده است و کار را ساده‌تر می‌کند استفاده کنید تا فرزندتان به تدریج آداب خوب را بیاموزد.

می‌خوام خودم غذا بخورم!

از غذاهایی که به راحتی می‌توان با انگشت برداشت یا در قاشق یا چنگال نگه داشت، حجم کوچکی در اختیار کودکتان قرار دهید. غذا را در بشقاب نشکنی قرار دهید که لبه‌دار باشد یا فضای داخل آن تقسیم‌بندی شده باشد تا فرزندتان بتواند با فشار آوردن بر لبه‌ی بشقاب، غذا را داخل قاشق خود کند.

لیوان‌های کوچکی را امتحان کنید که دسته‌ی آن به اندازه دست فرزندتان باشد. کودک دو ساله باید بتواند فنجان یا لیوان کوچک را در دست بگیرد و اگر آن را تا بیش از ۳-۲ سانتی‌متر از مایع پر نکنید، معمولا می‌تواند بدون آنکه آن را بریزد، بنوشد.

 وقتی کودکتان سعی می کند خودش غذا بخورد او را تشویق کنید و بگویید که چقدر بزرگ شده است، اما اگر کثیف کاری کرد او را سرزنش نکنید. اگر نوشیدنی خود را ریخت، سعی کنید خیلی عادی برخورد بکنید، بگویید «آخ» و در نهایت اجازه بدهید فرزندتان به شما در تمیز کردن کمک کند. اگر هر بار که غذا یا نوشیدنی می‌ریزد ناراحت شوید احتمالا وقت غذاخوردن برایتان زمانی ناخوشایند می‌شود و در واقع اگر درباره رفتار کودکتان هنگام غذاخوردن حساسیت بیش از حدی نشان بدهید، ممکن است او صرفا برای جلب توجه شما غذای خود را بریزد یا پرت کند.

من سیر شدم!

اگر به نظر می‌رسد که فرزندتان هنگام سیرشدن غذای خود را می‌ریزد یا پرت می‌کند به دقت مراقب او باشید تا اولین نشانه‌ی سیرشدن را در او متوجه شوید. بگویید: «خب، سیر شدی؟» اگر تأیید کرد ظرف‌های غذا را ببرید. اگر پیش از آنکه بپرسید چیزی پرت کرد، همان عبارت را به صورت خبری بر زبان بیاورید («خب، سیر شدی»)، ظرفهای غذا را ببرید و بگویید «تمام شد»، و او را از صندلی خود زمین بگذارید. اگر شکایت کرد می‌توانید دوباره غذا را به صورت امتحانی به او بدهید اما اگر دیدید که عمدا غذا را می‌ریزد یا پرت می کند، بهتر است از این کار صرف نظر کنید.

بدرفتاری در هنگام غذا خوردن

بعضی از بچه‌های دوساله هنگام غذا خوردن به طور مکرر غذای خود را پرت می‌کنند، نه به این دلیل که سیر شده‌اند، بلکه می‌خواهند توجه والد خود را جلب کنند. کودک (برخلاف شما) نمی‌خواهد هنگام صرف غذا بنشیند و از صحبت درباره حوادثی که برایش در طول روز رخ داده است لذت ببرد. او تا زمانی از نشستن با شما لذت می‌برد که خود سرگرم باشد و اگر حوصله‌اش سر رود احتمالا برای اینکه شما را به عکس‌العمل وادار کند، بدرفتاری می‌کند.

برای اجتناب از این گونه رفتارها، روش‌هایی وجود دارد. بعضی از والدین برنامه‌ریزی می‌کنند که قبل از صرف غذای خود، غذای فرزندشان را بدهند تا بتوانند ضمن غذاخوردن کودک برای او کتاب بخوانند یا با او حرف بزنند و به این ترتیب به او بیاموزند که آرام بنشیند. این والدین خود در زمان دیگری غذا می‌خورند و گپ می‌زنند.

بعضی از والدین نیز برای اینکه بتوانند همزمان با کودک خود غذا بخورند، گفت وگو با هم را به حداقل می‌رسانند و سعی می‌کنند در حد امکان کودک را نیز در گفت‌وگو سهیم کنند. البته بعضی از بچه‌ها نیز هنگامی که والدینشان با هم صحبت میکنند، آرام می‌نشینند و از غذاخوردن لذت می‌برند، اما چنین رفتاری در این سن معمولا به شخصیت کودک مربوط می شود و نه به تربیت والدین.

آیا کودک من به اندازه کافی غذا خورده است؟

حتی اگر کودکتان هنگام غذا خوردن رفتار مطلوبی نشان دهد، ممکن است باز هم نگران باشید که آیا خوب غذا می‌خورد یا نه. هنگامی که شما کودک بودید، اطلاعاتی که والدینتان درباره تغذیه داشتند کمتر از آنچه که امروزه در دسترس شماست، بوده است. مسلما تنوع فراورده‌های غذایی که در اختیار شماست  نیز از زمان والدینتان بیشتر است.

هنگامی که تصمیم می‌گیرید به کودک خود چه غذایی بدهید، ممکن است متوجه شوید که درباره‌ی تغذیه‌ی خوب با والدین خود اختلاف نظر دارید. شاید نظرتان با نظر مختصصان یا تولیدکنندگانی که مواد خود را تبلیغ می‌کنند نیز متفاوت باشد. خوب است به یاد داشته باشیم گرچه با گذشت زمان بسیاری از عقاید ما درباره‌ی تغذیه‌ی خوب تغییر کرده است، اما با دانستن چند اصل اولیه و به کمک عقل سلیم می‌توانید دریابید که برای کودک دو ساله تان چه چیزهایی مناسب است.

غذا خوردن کودک در کنار مادر

همه‌ی بچه‌ها به خوردن غذاهایی نیاز دارند که انرژی لازم را برای فعالیت‌های روزانه و نیاز آنها به رشد تأمین کند. غذا باید حاوی موادی باشد که همه‌ی ما برای حفظ سلامتی جسمی خود به آنها نیاز داریم. این مواد غذایی عبارتند از: پروتئین، هیدرات‌های کربن، چربي‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی. لازم نیست میزان توصیه شده هر ماده را برحسب گرم یا میلی گرم در فهرست غذاهای روزانه‌ی خود محاسبه کنید. اگر با در نظر گرفتن سلیقه‌ی فرزندتان مواد مغذی متنوعی را در اختیار او قرار دهید خیلی بهتر است. اغلب بچه‌های دوساله روزی سه وعده غذا و دست کم دو تا سه میان وعده می‌خورند. حتی اگر کودکتان یک روز خوب غذا نخورد، احتمالا یک روز دیگر بیشتر می‌خورد.

برای برنامه‌ریزی غذایی فرزند دوساله خود لازم است انواع و میزان غذاهایی را که برای تغذیه‌ی خوب نیاز دارد، بدانید. اصول زیر به شما کمک می‌کند تا برای غذاها و میان وعده‌های روزانه او برنامه‌ریزی کنید:

محصولات لبنی:

سه وعده در روز که هر وعده آن برابر یک لیوان شیر یا ماست و ۳۰ گرم پنیر است. اگر فرزند دوساله‌ی شما کم‌اشتها است، شیر او را به دو لیوان در روز تقليل دهيد.

غلات:

روزانه دست کم پنج وعده شامل نان، برنج، ماکارونی، غلات یا دانه های دیگر. وزن مواد خشک باید برای هر وعده ۱۵ گرم باشد. بدین ترتیب یک لیوان غلات خشک و نصف لیوان برنج پخته از نظر غذایی با هم برابرند.

میوه‌ها:

دو وعده در روز، شامل یک میوه تازه با اندازه متوسط یا ۱۲۰ آب میوه، به اضافه ۱۲۰ گرم میوه یا آب میوه سرشار از ویتامین ث. اگر کودک دو ساله شما روزانه بیش از ۳۰۰ گرم آب میوه بنوشد، ممکن است دیگر برای خوردن مواد مغذی اشتها نداشته باشد.

سبزیجات:

روزانه سه وعده شامل دو قاشق غذاخوری هم سبزیجات سبز تیره و هم زرد در اختیار او قرار دهید.

پروتئین:

روزانه ۶۰ گرم، مثلا ۳۰ گرم گوشت قرمز و ۳۰ گرم ماهی یا یک قاشق غذاخوری کره بادام زمینی و ۳۰ گرم مرغ. اگر کودکی هیچ نوع پروتئین حیوانی مصرف نکند بایستی رژیم غذایی او تحت نظر پزشک باشد. از یک منبع آهن مانند گوشت، حبوبات یا غلاتی استفاده کنید که آهن به آنها اضافه شده است.

قند و چربی

اگر مواد موجود در این گروه‌های غذایی را در اختیار کودک قرار دهید، رژیم غذایی او متعادل و سرشار از مواد مغذی مورد نیاز برای رشد خواهد بود. اگر دو وعده کوچک از شیرینی جات یا مواد چرب بخورد، اشتهایش برای خوردن مواد مغذی کم نمی‌شود، اما اگر به صورت منظم میان وعده‌هایی به او بدهید که سرشار از شیرینی یا چربی باشد احتمال اینکه بخواهد غذاهای دیگر را بخورد، کم می شود. قند و چربی موادی هستند که غذا را خوشمزه می کنند و اگر کودک دوساله به چیپس و شیرینی عادت کند احتمالا مزه‌ی آنها را به مزه‌ی غلات و میوه ترجیح می‌دهد.

گیر دادن به یک غذا

بسیاری از بچه‌های دوساله برای هفته‌ها یا حتی ماه‌ها به یک غذا «گیر می‌دهند». مثلا از خوردن سبزیجات اجتناب می‌کنند یا مثلا ماکارونی بدون سس گوشت می‌خورند. والدین می‌توانند کودک خود را تشویق کنند، گول بزنند، به او التماس کنند یا حتی او را مجبور کنند غذاهای دیگر را بخورد، اما بچه‌های دوساله معمولا بر اثر چنین فشاری بیشتر مقاومت می‌کنند. اگر غذاهایی که کودکتان انتخاب می‌کند چنان محدود است که می‌بینید بیش از چند هفته یکی از گروه‌های غذایی را حذف کرده است، می توانید ویتامین و مواد معدنی مکمل به او بدهید تا کمبود مواد مغذی را از این طریق جبران کند.

اگر به سلامتی فرزند خود در دراز مدت اهمیت می دهید می‌توانید عادات تغذیه‌ای سالم‌تری را رواج دهید که میزان چربی‌ها و کلسترول غذا را محدود می‌کند چون این مواد می‌تواند در بزرگسالی امراض قلبی را افزایش دهد. برنامه غذایی ذکر شده مطابق با توصیه‌های آکادمی طب کودکان آمریکا و انجمن قلب آمریکا است که هر دو معتقدند برای محدود کردن میزان کلسترول دریافتی، کودکان نباید در هفته بیش از سه یا چهار تخم مرغ بخورند و چربی‌های زائد در رژیم غذایی کودکان باید حذف شود. البته نباید کودکان دو ساله را تحت رژیم‌های محدودکننده قرار داد بلکه باید به آنها اجازه داد همه غذاهای توصیه شده را به میزان دلخواه خود بخورند.

 

این مطلب از کتاب "کلیدهای رفتار با کودک دو ساله" تهیه شده است.

نوشته شده توسط همپای کودک در تاریخ ۹۹/۰۷/۲۳ ساعت ۱۲:۵۳ | تعداد دیدگاه‌ها: ۰ دیدگاه | دسته‌بندی: بلاگ | برچسب‌ها: تغذیه کودک نوپا، سبزیجات، عادات غذایی، لبنیات، میوه، پروتئین، کربوهیدرات، کودک نوپا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *