حواس پرتی و نگرانی!؟ (۴) یادآوری واژه هراس

بعد از شناخت افکار استرس زا و راهکارهای شناخت فکر واقعی منتهی به نگرانی باید به این نکته بپردازیم که فرزندان ما در هنگام تجربه ی زنده ی حالات اضطرابی و نگرانی چه کارهایی را به تنهایی می توانند انجام دهند.

بد نیست ابتدا کمی با استرس و اختلالات اضطرابی آشنا شویم:

اختلالات اضطرابی
اختلالات اضطرابی جزء مشکلات روان شناختی هستند که دارای دو ویژگی ترس و اضطراب می باشند. این دو ویژگی کمی با هم تفاوت دارند؛ در ترس یک تهدید قابل توجه عینی وجود دارد؛ مثل ترس از موش یا سوسک که وجود عینی و واقعی دارند. اما در اضطراب این نگرانی می تواند در مورد اتفاقات آینده باشد؛ مثل کسی که از امتحان آینده خود با اینکه مطالعات کافی هم داشته باشد باز هم بسیار نگران است. همانطور که در مطالب قبلی همین هم اشاره شد افراد مبتلا به مشکلات اضطرابی، نگرانی خود را بیش از حد می پندارند.

در بعضی از اضطراب ها افراد از یک موقعیت یا اتفاق خاص می ترسند مثل ترس از ارتفاق. در بعضی دیگر افراد از حضور در جمع یا مکان ها باز یا شلوغ هراسان اند؛ این اختلالات تا حد بسیاری وابسته به رشد و تحول کودک هستند؛ تا جایی که با وجود نشانه هایی چون تجربه ترس و اضطراب، ترس و اجتناب از حضور در جمع و شلوغی، حملات اضطرابی و وحشت زدگی که نشانه های آن در بدن قابل شناسایی هستند (برای مطالعه در مورد نشانگان بدنی ترس اینجا را بخوانید) و حتی جدایی سخت کودک از مادر (شایع ترین این رفتار در کودکان معمولا در سنین کمتر از ۱۲ سال بروز پیدا می کند) حتما باید به روان شناس کودک و نوجوان مراجعه کرد.

با شناخت خیلی مختصر مفاهیم بالا، ما والدین باید توجه کنیم که بین نگرانی های جزئی و بالینی تفاوت وجود دارد. چراکه به صورت عادی همه ی افراد از جمله فرزندان ما با چالش ها و نگرانی های زیادی در زندگی شان مواجه هستند و خواهند بود؛ تا جایی که این چالش ها تغذیه، خواب، عملکرد مغزی (مثلا حواس پرتی مرضی ناشی از اضطراب)، عملکرد تحصیلی و روابط دوستانه و خانوادگی فرزندان ما را به خطر نیندازند، می توان آن ها را جزء نگرانی های جزئی و گذرا زندگی در نظر گرفت.

یک سوال. برای این اضطراب های گذرا و جزئی فرزندان ما به چه مهارت های واقعی احتیاج دارند؟
دکتر فیلیپ کندال (Philip Kendall) به همراه همکاران خود در دانشگاه تمپل آمریکا (Temple University) روشی را ابداع کرده است که می تواند به صورت کلی، مواجهه با نگرانی های طبیعی و گذرا را برای کودکان تسهیل کند؛ این مهارت به عنوان یادآوری واژه هراس شناخته می شود:

رهایی از اضطراب

هـ : این حالتی که به من دست داده (مثل ترس، فشار یا ناراحتی و نگرانی و ...) تنها یک حالت هراس است و چیز دیگری نیست؛ در واقع در این مرحله هدف نام گذاری ترس یا نگرانی است که در مطلب قبلی به آن اشاره شد.

ر: برای رها شدن از نگرانی چه بگویم؟ پرسش چهارسوال در این جا مهم است (هدف در این قسمت گفت و گوی ذهنی سازگاری است): مثلا در مواجهه با نگرانی در مورد امتحان

  • چقدر ممکنه واقعاً پیش بیاد که نتونم امتحان رو خوب پاس کنم؟
  • آیا واقعا من در موقعیت مشابه هم نتوانستم نمره خوبی بگیرم؟
  • اگر بدترین وضعیت هم پیش بیاید خوب بعدش چه می شود؟
  • چگونه می توانم آن را حل کنم؟ اگر راهی پیدا نمی کنم بهتر است چطور عمل کنم تا بتوانم نگرانی ام را کمتر کنم؟

ا: برای عبور از این مرحله چه اقدامی باید بکنم؟ استفاده از برنامه های تن آرامی و آرمیدگی؛ در مطالب بعدی به مبحث تن آرامی و شیوه های آن خواهیم پرداخت.
س: وقتی از این مرحله عبور کردم خودم را تشویق کنم؛ ساعت پاداش فرا رسیده است. در این مرحله یادداشت برداری نیز می تواند کمک کننده باشد و تجربیات مثبت فرزندان ما را در مواجهه با اضطراب هایشان افزایش دهد.

در مجموع در سری مطالب حواس پرتی و نگرانی در مورد افکار نگران کننده کودکان، راهکارهای توجه به افکار آن ها، پیدا کردن فکر واقعی و راهکار یادآوری واژه هراس به عنوان رویکرد تعاملی کودک و والد در کاهش نگرانی و استرس اطلاعاتی به دست آوردیم.

برای کسب محتواهای بیشتر نیز می توان از منابع (مورد استفاده در چهارمطلب اخیر) زیر استفاده کرد:
– کلیدهای مقابله با اضطراب در کودکان و نوجوانان، نوشته کاتارینا ماناسیس و ترجمه فرناز فرود، مؤسسه انتشارات صابرین.
– کلیدهای پرورش مهارت های اساسی زندگی در کودکان و نوجوانان، نوشته دروتی ریچ و ترجمه اکرم قیطاسی، موسسه انتشارات صابرین.
– روان شناسی رشد از لقاح تا کودکی (جلد اول)، نوشته لورا برک و ترجمه یحیی سیدمحمدی، انتشارات ارسباران.
– راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی؛ ویراست پنجم (DSM-5)، انجمن روان پزشکی آمریکا و ترجمه یحیی سیدمحمدی، نشر روان.

با ما همراه باشید:
مرکز خدمات روانشناسی همپای کودک
hampayekoodak@
021-46013879
021-46046588

نوشته شده توسط همپای کودک در تاریخ ۹۹/۰۷/۲۳ ساعت ۱۵:۳۴ | تعداد دیدگاه‌ها: ۰ دیدگاه | دسته‌بندی: بلاگ | برچسب‌ها: اضطراب جدایی، اضطراب زیاد، راهکارهای کاهش اضطراب، نگرانی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *